KERKSTRAAT
Type: buurtweg
Ligging: wijk Peutie
Coördinaten:
📍 Bekijk locatie op OpenStreetMap
Toponymie
Huidige naam: Kerkstraat
Oude benaming: Kerkstraat - Dorpstraat - Kerkwech - straete van de kercke
Er was eveneens een Kerkstraat in het centrum van Vilvoorde (volledig verdwenen ter hoogte van de kerk - deel van de Noiwélei (Jeann-Baptiste), alsook in de wijk Houtem (nu Trekelsstraat (Karel)).
Historiek
Er waren in het verleden volgende activiteiten gevestigd (In de periode rond 1990):
Bronnen
- Kaart Martin Goffaux (1696)
- Kaartboek 'De Abdij van Ter Kameren' (1716-1720)
- Stadsplattegrond Van Vilvoorde Gebouwen in vogelperspectief getekend door landmeter Martin Goffaux (1720)
- Kaartbladen opgemaakt door koninklijk ingenieur Villaret (Institut National de l’Information Géographique et Forestière, Saint-Mandé (France) - historisch-topografische kaart van het gebied tussen Gent-Doornik en Maastricht-Luik - 1745-1748)
- Kabinetskaart door J. J. F. graaf de Ferraris (Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik" - 1772)
- Inventaris van de primitieve plannen van het kadaster Sectie A, 'dite de Peuthy'. (1830-1834)
- P.C. Popp' Plan parcellaire de la ville de Vilvorde’ (geen datum – periode 1842-1879)
- Atlas der buurtwegen (1840)
- Topografische kaart — 1894
- Archief stad Vilvoorde — Rooilijnplan
- Calderon, A. — Historiek der straten van Vilvoorde (1993)
- Jammart — Vilvoorde in beeld in 1955
- Onroerend erfgoed - Bron: KENNES H. met medewerking van STEYAERT R. 2005: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Vlaams-Brabant, Gemeente Vilvoorde, Deelgemeenten Vilvoorde en Peutie, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen VLB1, onuitgegeven werkdocumenten.
- Luchtfoto's
- Postkaarten - Zichtkaarten
- Foto's
De Kerkstraat is .../... strate van de kerck.
Kerkstraat 14-16
Voormalige parochieschool opgericht in 1892 onder leiding van de ursulinen van Melsbroek en in 1904 overgenomen door de zusters annonciaden uit Huldenberg. De lessen werden oorspronkelijk gegeven in het heden zogenaamde gildehuis, voorheen een herberg, zie Kerkstraat nummer 30, waar de zusters ook hun onderkomen hadden. Het huidige schoolgebouw met bijhorend voormalig klooster van 1909 werd opgetrokken naar ontwerp van de Brusselse architect Georges Cochaux-Ségard. De eerstesteenlegging gebeurde op 19 augustus 1909 en op 29 juli 1910 werd het complex ingewijd. Al in 1909 werden de gebouwen ingetekend op het kadaster. In 1970 werd de school overgedragen aan de parochie en verdwenen de laatste zusters.
Het huidige schoolgebouw van 1909 werd opgetrokken naar ontwerp van Georges Cochaux-Ségar en bestaat uit twee evenwijdige vleugels; de straatvleugel is het voormalig klooster en het lager gedeelte links is een uitbreiding van 1931.
Kerkstraat 30-32
Neoclassicistisch pand op de hoek met de Oudstrijdersstraat, uit het derde kwart van de negentiende eeuw, volgens kadastrale leggers in gebruik genomen in 1870 en geregistreerd in 1872. Opgericht als herberg, werd het pand naderhand bewoond door de zusters ursulinen en nadien door de zusters annonciaden. Na de bouw van een nieuw zusterklooster in 1909-1910, Kerkstraat nummer 14, opnieuw ingericht als herberg met winkel; tijdens de Eerste Wereldoorlog bood het pand onderdak aan vluchtelingen, in 1940 ten slotte werd het aangekocht door de parochie en ingericht als gildenhuis en later als parochiehuis. Ondertussen ngerenoveerd tot woonfunctie.
Kerkstraat Sint-Martinuskerk
Georiënteerde neogotische kerk met basilicale opstand naar ontwerp van 1899 van de Schaarbeekse architect Alexander Sluys, opgericht in 1900-1901 ter plaatse van en ter vervanging van een oudere, doch meermaals aangepaste, gotische kerk uit de zeventiende eeuw.
Het ontstaan van een parochie te Peutie klimt volgens literatuurbronnen op tot de tweede helft van de elfde eeuw. In de loop van de twaalfde eeuw zou de oorspronkelijke, vermoedelijk houten kapel vervangen zijn door een Romaans, stenen bouwwerk dat tijdens de godsdiensttroebelen in brand werd gestoken en nagenoeg met de grond gelijk werd gemaakt; in 1626 werd gestart met de wederopbouw van een eenvoudig gebedshuis, waarvoor de lokale zandsteen werd aangewend; de werken waren zo goed als voltooid in 1629. Een tekening van Jan de Rofroissart van 1649 toont ons een kleine, éénbeukige kerk met ingebouwde westertoren en ingang in de zuidelijke zijde, aan de oostzijde een lager koor met driezijdige sluiting, het geheel was omgeven door een omheind kerkhof.
In de loop van de achttiende eeuw werden meermaals veranderingen uitgevoerd: zo werden in 1732 het koor verhoogd en de muren gewit. Naderhand werd de kerk ook nog vergroot in functie van de bevolkingstoename: in de periode 1833-1835 werd een portaal gebouwd tegen de westzijde, deze werken gebeurden onder leiding van ingenieur Sluys, "architecte du roi". Oude foto's uit het einde van de negentiende eeuw tonen ons een gewit zaalkerkje met ingebouwde westertoren en het toegevoegde portaal met neogotische reminiscenties: een rechthoekige deur onder oculus zit gevat tussen twee spitsboogvensters die verbonden zijn door een omlopende druiplijst met drievoudig spitsboogmotief. Ook het ommuurde kerkhof is nog aanwezig.
Op het einde van de negentiende eeuw was de kerkfabriek echter van mening dat de toen bestaande kerk niet langer aan de eisen voldeed en werd beslist een nieuw gebedshuis op te richten. De plannen werden getekend in 1899 naar ontwerp van de Schaarbeekse architect Alexander Sluys. De oude kerk werd gesloopt vanaf 15 mei 1900 en de eerste steen voor de nieuwe bouw, ingemetseld in de muur achter het hoofdaltaar, werd gelegd op 13 augustus 1900; einde mei 1901 stond de nieuwe constructie onder dak en op 6 juni werd ze ingezegend, hoewel ze pas in oktober volledig klaar was voor gebruik. Het nieuwe gebouw werd op het kadaster pas ingetekend in 1912. Het kerkhof werd in het vooruitzicht van de nieuwe bouw al vanaf 1896 overgebracht naar de toenmalige Perksestraat, heden de Schuifelaarstraat.